Sağlık ve Sağlığın Toplum Üzerindeki Etkileri

Sağlık ve Sağlığın Toplum Üzerindeki Etkileri

Sağlık, yalnızca bireyde herhangi bir hastalığın bulunmaması anlamına gelmez. Bireyin bedensel, zihinsel ve sosyal yönden iyi durumda olması; günlük yaşamını sürdürebilmesi, üretken olabilmesi ve çevresiyle sağlıklı ilişkiler kurabilmesi de sağlık kavramının kapsamı içindedir.

Sağlıklı bireyler, sağlıklı toplumların temelini oluşturur. Bu nedenle sağlık yalnızca kişisel bir konu değil, aynı zamanda toplumsal bir değerdir.

Bir toplumda sağlık düzeyinin yüksek olması;

• insanların eğitim ve çalışma hayatına daha etkin katılmasını,
• iş gücü kayıplarının azalmasını,
• üretkenliğin artmasını,
• sağlık hizmetleri üzerindeki yükün azalmasını,
• yaşam kalitesinin yükselmesini,
• sosyal ilişkilerin ve toplumsal dayanışmanın güçlenmesini

destekler.

Buna karşılık hastalıkların yaygınlaşması; okula ve işe devamsızlığın artmasına, üretim kayıplarına, sağlık harcamalarının yükselmesine ve bireylerin sosyal yaşamdan uzaklaşmasına neden olabilir. Bu nedenle birey sağlığı ile toplum sağlığı birbirinden ayrı düşünülemez.

Her yıl 7 Nisan Dünya Sağlık Günü, birey ve toplum sağlığının önemine dikkat çekmek ve sağlık konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla değerlendirilen önemli günlerden biridir.

Sağlığı Etkileyen Faktörler

İnsan sağlığı tek bir nedene bağlı değildir. Bireyin içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal ortamdan kalıtsal özelliklerine, günlük yaşam alışkanlıklarından çevresel koşullara kadar birçok faktör sağlık üzerinde etkili olur.

Sağlığı etkileyen temel faktörler;

1. Sosyoekonomik faktörler
2. Bireysel ve genetik faktörler
3. Alınan sağlık hizmetleri
4. Yaşam şekli
5. Çevresel faktörler

şeklinde ele alınabilir.

1. Sosyoekonomik Faktörler

Bireylerin gelir düzeyi, eğitim durumu, barınma koşulları, yaşadığı çevre ve sahip olduğu sosyal destek olanakları sağlık üzerinde önemli etkiye sahiptir.

Ekonomik imkânların sınırlı olması;

• yeterli ve dengeli beslenmeyi,
• sağlıklı bir konutta yaşamayı,
• sağlık hizmetlerine zamanında ulaşmayı,
• eğitim imkânlarından yararlanmayı

zorlaştırabilir.

Eğitim düzeyinin yükselmesi ise bireylerin sağlıkla ilgili doğru bilgiye ulaşmasını, hastalıklardan korunma yollarını öğrenmesini ve sağlık hizmetlerinden bilinçli biçimde yararlanmasını kolaylaştırır.

Bu nedenle toplumdaki ekonomik ve sosyal eşitsizlikler, bireylerin sağlık düzeyleri arasında da farklılıklar ortaya çıkarabilir.

2. Bireysel ve Genetik Faktörler

Bireyin sahip olduğu kalıtsal özellikler bazı hastalıklara karşı yatkınlığı etkileyebilir. Ailede kalp-damar hastalıkları, diyabet veya bazı kanser türlerinin görülmesi bireyin bu hastalıklar açısından daha dikkatli takip edilmesini gerektirebilir.

Kalıtsal özelliklerin yanında yaş ve cinsiyet gibi bireysel özellikler de bazı hastalıkların görülme sıklığını ve risk düzeyini etkileyebilir.

Genetik yatkınlık bir hastalığın mutlaka ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Beslenme, fiziksel aktivite, çevresel koşullar ve sağlık kontrolleri gibi birçok faktör de hastalıkların ortaya çıkmasında veya önlenmesinde rol oynar.

3. Alınan Sağlık Hizmetleri

Toplumun sağlık düzeyinin yükselmesinde sağlık hizmetlerinin ulaşılabilir, güvenilir ve nitelikli olması büyük önem taşır.

Koruyucu sağlık hizmetleri, hastalık ortaya çıkmadan önce risklerin azaltılmasına yardımcı olur.

Tedavi edici sağlık hizmetleri, ortaya çıkan hastalıkların tanı ve tedavisini sağlar.

Rehabilite edici sağlık hizmetleri ise hastalık, yaralanma veya bazı sağlık sorunları sonrasında bireyin günlük yaşamına mümkün olduğunca bağımsız biçimde devam edebilmesini destekler.

Aşılar, sağlık taramaları, düzenli kontroller ve erken tanı uygulamaları sağlık sorunlarının büyümeden belirlenmesini sağlayabilir. Böylece hem bireyin yaşam kalitesi