Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
2 soruKonuya Ait Çıkmış Sorular
Soru 2.
Aşağıda bir bakteriyofajın bakteri içinde çoğalması şematize edilmiştir.
Buna göre
I. Virüsün genetik materyali bakteri sitoplazmasına aktarılır.
II. Virüs, bakteri hücresinin enzim sistemlerini ve ATP’sini kullanır.
III. Yeni oluşan virüsler bakteri hücresinin parçalanmasıyla serbest kalır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
(MEBİ 19.01.2026 TYT Deneme Sınavı)
37 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.
İki kaba başlangıçta eşit sayıda virüs parçacığı konmuştur. Kaplardan birinde canlı hücreler, diğerinde canlı hücre bulunmayan aynı besleyici ortam vardır. Sıcaklık ve bekleme süresi eşittir; sonuçlar temsili deney verileridir.
Grafiği bir kontrol deneyi gibi düşünerek I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Deneyde karşılaştırılan iki örnek arasındaki temel fark nedir?
II. Canlı hücre bulunan kaptaki virüs parçacığı sayısı 4. saatten 12. saate kadar kaç adet artmıştır?
III. Canlı hücre bulunmayan kaptaki sonuç, virüslerin hücre dışında çoğalması hakkında ne gösterir?
IV. İki sonucu birlikte değerlendirerek virüslerin çoğalmasıyla ilgili hangi sonuca ulaşırsınız?
Soru 2.
Tablo, bir bakteri hücresinin özelliklerini ve virüsün hücre dışındaki ya da konak hücre içindeki durumunu karşılaştırmaktadır. Virüsün konak hücre içindeki çoğalması yine hücrenin sistemlerine bağlıdır.
Tablodaki kanıtlardan yararlanarak I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Tabloda virüslerin canlılara benzeyen hangi iki özelliği gösterilmiştir?
II. Virüslerin bir hücre gibi kabul edilmesini desteklemeyen iki kanıtı yazınız.
III. Virüsün konak hücre içinde yeni parçacık oluşturması, bu işi kendi başına yaptığı anlamına gelir mi? Tablodan yararlanarak açıklayınız.
IV. Virüsleri yalnızca canlı ya da yalnızca cansız olarak tanımlamak neden uygun değildir?
Soru 3.
Virüsün çoğalabildiği canlı hücreye konak hücre denir. Şemada üç virüsün gözlendiği hücre türleri verilmiştir; örnekler konak seçimini göstermek için sadeleştirilmiştir.
Virüs ve konak hücre arasındaki eşleşmeleri inceleyerek I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Şemaya göre A, B ve C virüslerinin ilişki kurduğu konak hücreleri sırasıyla yazınız.
II. Verilen eşleşmeler, her virüsün bütün hücre türlerinde çoğalabildiğini gösterir mi? Veriye dayanarak açıklayınız.
III. Bir virüsün belirli bir hücreye tutunabilmesi için virüs ve hücre yüzeyindeki yapıların nasıl olması beklenir?
IV. Farklı hücrelerle ilişki kurmalarına rağmen üç virüsün çoğalması için ortak olarak neye ihtiyaç vardır?
Soru 4.
Şemada, RNA taşıyan bir virüsün kalıtım bilgisi canlı bir hücre içinde kopyalanırken oluşabilecek küçük bir değişiklik örnek olarak gösterilmiştir. Harf dizisi temsili bir örnektir.
Kalıtım bilgisinin taşınmasını ve değişimin sonraki virüslere aktarılmasını dikkate alarak I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Şemadaki A, C, G ve U harflerinden oluşan dizi virüsün hangi özelliğiyle ilgili bilgiyi taşır?
II. İki yeni virüs parçacığının kalıtım dizileri arasında gösterilen fark nedir?
III. Kopyalama sırasında oluşan bir değişiklik yeni virüs parçacıklarına hangi durumda aktarılabilir?
IV. Kalıtım bilgisindeki bu tür farklılıklar, aynı virüs türüne ait parçacıklar arasında hangi genel özelliğin oluşmasına katkı sağlayabilir?
Çalışma soruları bölümündeki tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Virüsler
► Latince zehir anlamına gelir. Cansız ile canlı arasında kalan bir yapıdadır. Hücre tanımına tam olarak uymayan varlıklardır.
► Ribozom dahil hiç bir organelleri yoktur.
► Hücre zarı, çekirdek ve sitoplazmaları yoktur.
► Enzim sistemleri yoktur.
► Konak hücrenin metabolizmasını kullanırlar.
► Cansız ortamda hiç bir metabolik faaliyeti gerçekleştiremezler. Cansız ortamda kristalleşirler.
► Metabolik aktivitelerini gerçekleştirebilmek için canlı konak hücrelere ihtiyaç duyarlar. Yani zorunlu hücre içi parazitlerdir.
► Sadece konak hücre içinde iken çoğalabilirler.
► Konak hücre içine girdiklerinde; büyüme, beslenme, besinleri sindirme, solunum yapma gibi faaliyetleri gerçekleştirmezler. Asıl amaçları bu konak hücrede çoğalmaktır.
► Virüsler; biyolojik varlıklar olarak kabul edilselerde hiç bir canlı alemine dahil edilemeyen özel bir gruptur.
► Cansız ile canlılar arasındaki bir geçiş formudur.
► Elektron mikroskobunda; küre, çubuk, elips veya spiral şekilli görülürler.
Virüsler; Kapsid denilen bir protein kılıf ile Genom'a (kalıtsal madde) sahiptirler.
► Genom olarak DNA ya da RNA bulundururlar. (İkisi birlikte bulunmaz.)
► Bu nedenle virüsler nükleoprotein yapıdadır.
Virüslerin Konak Hücre İçinde Gerçekleştirdikleri Temel Olaylar
1. Kalıtsal bilgisini (DNA ya da RNA'sını) çoğaltma
2. mRNA üretmek
3. Yeni protein kılıflar üretmek
Virüsler Girdikleri Konak Hücrenin;
♦ Aminoasit
♦ tRNA
♦ Ribozom
♦ ATP
♦ Nükleotit gibi molekül ve yapılarını kullanırlar.
Ancak;
♦ mRNA
♦ Kalıtsal bilgi
♦ Glikoz gibi molekül ve yapılarını kullanmazlar.
Virüslerin Konak Hücrede Çoğalmaları
► Virüsler çok çeşitlidir. Her virüs her konak hücreye etki edemez. Bu nedenle konakçısını, konak hücre zarındaki reseptörler (glikoprotein) sayesinde tanır.
► Enzim sistemleri ve protein sentez mekanizmaları olmadığı için antibiyotiklerden etkilenmezler.
► Canlı hücrelerin virüslere karşı oluşturduğu savunma proteinlerine İnterferon denir.
► Virüsler mutasyona uğrayabilirler. Bu durum genetik çeşitliliği sağladığı ve arttırdığı için virüsler farklı ortam koşullarına kolaylıkla uyum sağlayabilir.
► Bazı virüs çeşitleri türe özgüdür.
♦ Örneğin; Kuş gribi virüsü → İnsanları ve kanatlıları
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını açÖğrenci Plus
4. Etkinlik (Ders Kitabının 42.Sayfasında Bulunmaktadır.) Virüsler – Açıklamalı Çözüm ve Zihin Haritası
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri inceleÖğrenci Plus
Kontrol Noktası (Ders Kitabının 42.Sayfasında Bulunmaktadır.) Canlıların Ortak Özellikleri – “Anlat Bakalım” Oyunu Açıklamalı Rehber
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri incele